Thursday, November 17, 2022

تسلیت نهضت آزادی ایران به مناسبت در گذشت دکتر تکمیل همایون

 

پیام تسلیت نهضت آزادی ایران به مناسبت در گذشت زنده یاد دکتر ناصر تکمیل همایون

بازگشت همگان به سوی اوست


در این روزهای حساس از مبارزه120 ساله ملت ایران برای دستیابی به آزادیهای بنیادین و حاکمیت ملت، شوربختانه ستاره دیگری از تبار آزادیخواهان میهن دوست و ملت گرا به خاموشی گرایید.

شادروان دکتر ناصر تکمیل همایون (1401 – 1315) در نوجوانی به نهضت ملی ایران پیوست وکنشگری سیاسی را آغاز کرد. او از هموندان پیشتاز حزب ملت ایران و یاران صدیق شهیدان داریوش فروهر و پروانه اسکندری بود و تا پایان زندگی پر بارش به راه مصدق بزرگ و آرمانهای آزادیخواهی و مردم سالاری وفادار ماند.

در سپهر سیاسی، وی کنشگری پیگیر و استوار و پذیرای رنج و زندان بود؛ از جمله ، در پایه گذاری جبهه ملی سوم  و انتشار خبرنامه جبهه ملی ایران در اروپا مشارکت موثر داشت و در ایران طعم زندانی شدن در  قزل قلعه را چشید.

در سال ۱۳۶۰، او به ۵ سال زندان محکوم شد و با پایمردی مرحوم آیت الله منتظری در اواخر سال ۶۴ از زندان اوین رهایی یافت.

در عرصه دانش و پژوهش، آن زنده یاد تحصیلات عالی را در دانشکده علوم اجتماعی زیر نظر استادانی مانند دکتر غلامحسین صدیقی، بنیانگذار این رشته در ایران و وزیر کشور در دولت ملی دکتر مصدق گذراند و درسال ۱۳۵۶ موفق به دریافت گواهینامه دکتری دولتی از دانشگاه سوربن فرانسه در جامعه شناسی و تاریخ شد.

وی از استادان برجسته پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بود و دهها کتاب و مقاله از آن بزرگمرد در زمینه های ایران شناسی و مسائل اجتماعی به یادگار مانده که آخرین آنها کتابی در باره زندگی دکتر مصدق است.
نهضت آزادی ایران درگذشت این انسان فرهیخته و ارجمند را به خانواده محترم به ویژه همسرگرامی، فرزند برومند ایشان، شاگردان و یارانش در حزب ملت ایران و همه مبارزان راه آزادی و مردم سالاری تسلیت می‌گوید و آرزو می‌کند که روانش شاد و راهش پر رهرو باشد.

نهضت آزادی ایران

27 آبان 1401

Top of Form

Bottom of Form

 

سخنرانی مهندس توسلی در مراسم یاد بود دکتر فاطمی

 

مراسم یادبود دکتر حسین فاطمی 19 آبان ۱۴۰۱

 

سخنرانی مهندس توسلی ـ دبیرکل نهضت آزادی ایران

 

  بسیار سپاسگزارم از برگزاری چنین برنامه و دعوتی که به‌عمل‌آمده است.

  در ارتباط با شهید دکتر فاطمی، بزرگواران مطالب را فرمودند و من واقعاً مطلب اضافی ندارم که اضافه کنم؛ اما می‌خواهم چند نکته را در جمع‌بندی اضافه کنم.

  همان‌طور که فرمودند دکتر فاطمی در نائین در یک خانواده‌ای متولد شده که پدر و مادر او، از عالمان دینی وقت بودند. یعنی از درون یک خانواده‌ای که عالمان دینی بودند، فرزندشان دکتر فاطمی تربیت می‌شود و همان‌طور که اشاره شد در طول ۳۷ سال مجموعة تلاش‌ها و خدمات ایشان آن‌چنان درخشان است که باید الگویی برای نسل امروز جامعة ما و آینده ایران باشد.

  اجازه بدهید که، ۶ سال را بین سال ۲۷ 13 که بعد از پایان تحصیلات دکترا به ایران برمی‌گردند تا ۱۹ آبان ۱۳۳۳ که به شهادت می رسند را بررسی کنیم.  به نظر من این ۶ سال تمرکز تلاش‌ها و فعالیت‌های راهبردی دکتر فاطمی است، هم ضرورت داشتن رسانه و آگاهی‌بخشی در جامعه، انتشار روزنامه «باختر امروز»، هم آشنایی با پیشگامان نهضت ملی ایران با دکتر مصدق و آن نبوغ برجسته‌ای که داشت، او در جامعه‌ای که فرهنگ استبدادی حاکم است و همة ما تحت تأثیر کار فردی هستیم، او راهبرد کار جمعی را مطرح می‌کند و پیشنهاد تشکیل «جبهة ملی» را در آن جمع که دکتر مصدق هم حضور داشت، مطرح می‌کند.

این دیدگاه برای جامعة امروز ما بسیار راهبردی است. ما نمی‌توانیم با کار فردی کار اساسی انجام بدهیم، بدون کار جمعی امکان ندارد بتوانیم در جامعه گام بلندی در راستای منافع ملی و آزادی ایران برداریم. به نظر من این بسیار آموزنده است.

  دکتر فاطمی درکنار دکتر مصدق قرار می‌گیرد و پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را مطرح می‌کند که دکتر مصدق از او آن‌طور تجلیل می‌کند. در تمام مقاطع حساس، آن دکتر فاطمی است که در کنار دکتر مصدق راه را نشان می‌دهد. تا مسئولیتشان در وزارت امور خارجه، توجه بفرمایید دکتر فاطمی چه موقعی بعد از حسین نواب مسئولیت وزارت امور خارجه را قبول می‌کند؟  27 مهر۱۳۳۱ یعنی بعد از رخداد ۳۰ تیر است.

اسناد تاریخی آن دوره را که مرور می‌کنیم، دوره‌ای است که آمریکا کنار انگلیس قرار گرفته، تمام تلاش‌ها برای برکناری دکتر مصدق و تثبیت رژیم استبداد سلطنتی است.

  حسین نواب نمی‌تواند کار را دنبال بکند، دکتر فاطمی این مسئولیت را می‌پذیرد. سپس رویدادهای ۹ اسفند را در نظر بگیرید تا ۲۵ مرداد سال ۳۲. من در آن موقع یک نوجوان ۱۵ساله بودم و این افتخار را داشتم که در میدان بهارستان، جزو جمعیتی باشم که سخنرانی دکتر فاطمی، دکتر شایگان و کریم‌پور شیرازی را که در آن فضا ارائه دادند، بشنوم.

  در شرایط نوجوانی و آن حالت احساسی که انسان دارد، تحت تأثیر آن صحبت‌های کاملاً (بگذارید این کلمه را به کار ببرم) احساسی و کاملاً انقلابی که در آن زمان مطرح می‌کرد که به نظر بنده متناسب با آن شرایط نبود؛ اما نگاه راهبردی داشت. ولی دکتر مصدق این تجربه تاریخی و واقع‌بینی را داشت که به رغم این که در ۲۸ مرداد حزب توده پیشنهاد (در اختیار قرار دادن سازمان نظامی حزب را برای مقابله با کودتا) مطرح می‌کند؛ اما او در راستای منافع ملی نخواست ایران را در آغوش روسیه شوروی قرار بدهد. او این امید را داشت که اگر هم تسلیم بشود راه او ادامه پیدا خواهد کرد و همان‌طور که می‌دانیم یک هفته بعد از کودتای ۲۸ مرداد، فرهیختگان جامعة ما نهضت مقاومت ملی را تشکیل می‌دهند و راه دکتر مصدق را ادامه می‌دهند.

  به نظر من این ۶ سال تا دورانی که بازداشت می‌شود و بعد هم در آن دورانی که مخفی بوده و بالاخره لو می‌رود و در ۱۹ آبان در آن شرایطی که توصیف شد، با آن ایمان قوی و با نگاهی که به آخرت داشت و جان خودش را فدای منافع ملی و سرنوشت کشور می‌کند، به نظر من این ۶ سال اگر پژوهشی بشود که شده است و این‌ها جمع‌بندی بشود و جمع‌بندی آن برای نسل امروز ما ارائه بشود، بسیار مفید خواهد بود.

  آنچه که بنده در این فرصت بتوانم فقط اشاره‌ای بکنم این است که بالاخره ملت ایران بعد از کودتای 28 مرداد و نهضت مقاومت ملی در دهه 30 و رویدادهای سال‌های ۳۹ و ۴۰ و... جنبش اجتماعی ایران موفق می‌شود که در بهمن ۵۷ این گام بلند عبور از استبداد سلطنتی را بردارد؛ همان راهی را که دکتر مصدق و دکتر فاطمی‌ها پایه‌گذار بودند، طی کند.

آنچه که به نظر من برای نسل امروز جامعه مهم است این پیام دکتر فاطمی برای جامعة امروز ما است که نباید تحت‌تأثیر احساسات قرار بگیرد، باید منافع ملی موردتوجه باشد، بپذیریم که جامعة ما، جامعة متکثری است، باید ما به عقاید و دیدگاه‌های متفاوت، مذاهب و اقوام مختلف احترام قائل بشویم. ما باید بپذیریم که حدود ۶ میلیون از ایرانیان فرهیختة ما در خارج از کشور هستند و آن‌ها بخشی از سرمایه‌های جامعه ما هستند.

  چگونگی ارتباط آن ظرفیت‌های اجتماعی با نهادهای مدنی و احزاب سیاسی در داخل کشور  و نحوه در کنار هم قرار گرفتن آنان که بتوانند از این انحرافی که بعد از انقلاب به وجود آمده و به‌جای آن مُطالبات تاریخی ملت ایران که آقای خمینی در نوفل‌لوشاتو مطرح کردند و یک نظریة جدیدی در جمهوری اسلامی حاکم می‌شود، جلوگیری کنند.

  این چهار دهه، چهار دهة بسیار سنگینی برای جمهوری اسلامی بوده و وظیفة پیشگامان این بوده که آگاهی‌بخشی بکنند و این آگاهی‌بخشی‌ها موجب شده که به نظر بنده شرایطی که امروز در جامعة ما هست و آگاهی که در جامعة امروز ما وجود دارد بیش از ۸۰ درصد مردم با ریشه‌ اصلی مشکلات جامعة آشنا شده‌اند که همان استبداد دینی است، این سرمایة اجتماعی و آگاهی که به قول جامعه‌شناسان در این چهار دهه به‌اندازة چهارصد سال در قرون وسطی اروپا، جامعه ما توسعه پیدا کرده است. این آگاهی سرمایة اجتماعی است. حالا چگونه این سرمایة اجتماعی با کار جمعی شکل بگیرد و ما بتوانیم در راستای منافع ملی و حفظ تمامیت ارضی این راه را ادامه دهیم. به نظر من بسیار مهم است، کسانی که دنبال راهبرد دکتر فاطمی و راه مصدق هستند، وظیفه. بسیار سنگینی دارند که در این زمینه تلاش بکنند.

  من مجدداً تشکر می‌کنم از برگزاری چنین برنامه‌هایی که ان‌شاالله بتواند جرقه‌هایی برای همکاری‌های جمعی در سطح جامعه باشد.

Wednesday, November 2, 2022

بازداشت یکی از اعضای نهضت آزادی ایران

 

بسمه تعالی

بازداشت یکی از اعضای نهضت آزادی ایران

 

آقای محمدحسن داوودی از اعضای نهضت آزادی ایران در شهر میاندوآب در جریان اعتراضات اخیر بازداشت شد. ایشان در روز پنجشنبه مورخ ۵ آبان ۱۴۰۱ در حالی که در اتومبیل خود بود، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد و تا کنون، تنها یک تماس تلفنی کوتاه با خانواده خود داشته است.

امیدوار است که ضمن برخورداری آقای داوودی از امکان دادرسی عادلانه و معرفی وکیل مورد اعتماد از سوی ایشان، نامبرده هرچه زودتر آزاد شود تا گامی در جهت مهار فضای التهاب و گسترش عقلانیت و خویشتن‌داری پدید آید.

 

روابط عمومی

 نهضت آزادی ایران

10 آبان ۱۴۰۱

 

 

 

Sunday, October 30, 2022

دیدار نمایندگان نهضت آزادی ایران با جمعی از اعضای مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

 

بسمه تعالی

دیدار نمایندگان نهضت آزادی ایران با جمعی از اعضای مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

روز پنجشنبه مورخ 5 آبان 1401 هیاتی از سوی نهضت آزادی ایران با جمعی از اعضای مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم دیدار داشتند و ضمن تحلیل شرایط روز و ارزیابی جهات گوناگون اعتراضات مردم در هفته‌های اخیر، به گفت وگو و تبادل نظر پرداختند و در ارتباط با ضرورت دستیابی به راه‌حل‌های واقع‌بینانه پیرامون عبور از بحران‌های جاری کشور، پیشنهادات و توصیه‌هایی مطرح شد.

 ابراز نگرانی در خصوص بازتولید خشونت گسترده و پیامدهای هرگونه برخورد غیرعقلانی و هیجانی از سوی نیروهای انتظامی و امنیتی در قبال اعتراضات فراگیر مردمی، از جمله نکاتی بود که در این دیدار مطرح شد و ضمن توجه به ظرفیت‌های درون‌زا و سازوکارهای تدریجی، مسالمت‌آمیز و قانونی و با یادآوری مسئولیت و نقش اصلی حاکمیت در زمینه خشونت‌های جاری، نسبت به ضرورت مهار خشونت و پرهیز از سرکوب و واکنش‌های فرافکنانه هشدار داده شد.

روابط عمومی

نهضت آزادی ایران

8 آبان 1401

 

Wednesday, October 26, 2022

پیام تسلیت نهضت آزادی ایران درپی درگذشت دکتر حسن فرید اعلم

 

پیام تسلیت نهضت آزادی ایران درپی درگذشت دکتر حسن فرید اعلم


هو الباقی

شادروان دکتر حسن فرید اعلم، استاد برجسته دانشگاه صنعتی امیر کبیر (پلی‌تکنیک سابق) و رئیس آن در زمان دولت موقت انقلاب اسلامی، در پی یک دوره بیماری فرساینده در شامگاه دوشنبه یکم آبان دعوت حق را لبیک گفت و راهی دیار جاودان شد.

او در سال ۱۳۴۱ از دانشکده مهندسی مکانیک پلی تکنیک تهران فارغ‌التحصیل شد و به کار تدریس پرداخت؛ چند سال بعد، گواهینامه دکترای ریخته‌گری را از دانشگاه برمینگهام انگلستان دریافت کرد. وی از نخستین اعضا و در دوره‌هایی رئیس هیات مدیره جامعه دانش‌آموختگان پلی تکنیک تهران و دانشگاه امیر کبیر بود.

افزون بر خدمات ارزنده دانشگاهی، دکتر فرید اعلم در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی نیز دست داشت. از جمله؛ او پس از پیروزی انقلاب رسما به نهضت آزادی ایران پیوست و تا پیش از ابتلا به بیماری، در ایجاد و حفظ ارتباط نهضت آزادی با دانشگاهیان نقش داشت. همچنین، او از اعضای علاقه‌مند و پیگیر انجمن اسلامی مهندسین (تاسیس ۱۳۳۶) بود.

نهضت آزادی ایران درگذشت این انسان فرهیخته را به خانواده گرامی او، جامعه علمی و مهندسی ایران و شاگردان، یاران و همفکرانش تسلیت می گوید و آمرزش و رحمت خداوند کریم را برایش آرزو می‌کند‌.
پیکر آن روانشاد در ساعت ۱۰ روز پنجشنبه، پنجم آبان از سالن عروجیان آرامگاه بهشت زهرا بدرقه و مجلس یادبودش از ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰ شنبه ۷ آبان در مسجدالرضا (میدان نیلوفر) برگزار خواهد شد.



نهضت آزادی ایران

۳ آبان ۱۴۰۱

نامه نهضت آزادی ایران به جناب مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی،

 

بسمه تعالی

جناب مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی،

خانواده‌های داغدار جانباختگان مظلوم در واقعه نماز جمعه زاهدان و مردم شریف و ستم‌دیده استان سیستان و بلوچستان،

با سلام و احترام،

در این روزهای پر التهاب میهن عزیرمان ایران، ضایعه جان‌گداز و فاجعه‌بار به خاک و خون کشیده شدن حدود ۹۰ نفر از هموطنان عزیز و نمازگزاران شهر زاهدان که شامل کودکان و زنان و مردان بودند، قلوب همه ایرانیان بلکه وجدان بشریت را جریحه‌دار کرده است. همان طور که جنابعالی در سخنرانی اخیر خودتان یادآور شده‌اید؛ آن همه ظلم و مصیبت، جز با شناسایی و محاکمه آمران و عاملان فاجعه التیام نمی‌یابد و مسئولان و مقامات ارشد نظام جمهوری اسلامی ایران، باید مسئولیت این رخداد غم‌انگیز را پذیرا باشند و از هرگونه فرافکنی و مسئولیت‌گریزی پرهیز کنند.

«سیستان و بلوچستان» فراتر از محدوده‌ی سرزمینی و بلکه تکه‌ای تفکیک‌ناپذیر از تاریخ چند هزارساله این میهن و مقوم مردم شریف، ستم‌کشیده، نجیب و شجاعی است که در طول قرن‌ها از دوران باستان تا عصر حاضر، همواره مدافع این مرز و بوم بوده و در قبال هرگونه تجاوز و تعدی و تهدیدی، بی‌تفاوت نمانده و از فداکاری و یاری‌رسانی به ملت و تمامیت ارضی ایران دریغ نکرده است. با وجود استعداد طبیعی، موقعیت اقتصادی و صنعتی و تجاری و بالاتر از همه، ظرفیت فرهنگی، انسانی و اخلاقی‌ای که در این گوشه از خاک ایران وجود دارد، باید اذعان داشت که چه در دوران پهلوی و چه در طول چهار دهه اخیر، مردم شریف این استان پهناور، سهمی جز اندوه و مصیبت و تبعیض و محرومیت و توسعه‌نایافتگی از سوی مراجع قدرت رسمی و مراکز تصمیم‌سازی‌های سیاسی و اقتصادی دریافت نکرده‌اند.  

نهضت آزادی ایران ضمن تسلیت به مناسبت این مصیبت و اندوه بزرگ و جانکاه به جنابعالی، همه برادران و خواهران بزرگوار استان و همه ملت ایران و اعتراض به اجحافی که در طول سالیان بر این استان «ثروتمند و البته فقیرنگه‌داشته شده» روا شده است و با قدردانی از خویشتن‌داری، صبوری و استقامت آن مردم برحقوق اساسی و کرامت انسانی، یادآوری می‌کند که خشونت، پاسخی خردمندانه به خشونت نیست و حاصلی جز بازتولید، فراگیری و شیوع گسترده این پدیده شوم و مخرب ندارد. از این رو، خشونت را به هر شکلی و از جانب هر فرد، گروه و جناحی که ارتکاب یابد، به شدت محکوم می‌کند؛ به ویژه اعمال خشونت از جانب نیروها و سازمان‌های رسمی که وظیفه دارند حامی حقوق و امنیت شهروندان و نه موجب برادرکشی و دهشت‌افکنی باشند.

نهضت آزادی ایران اعلام می‌دارد که دشمنان راستین و قسم‌خورده ایران عزیز در داخل و خارج از کشور، در راستای سنتی استکباری و استعماری و ظالمانه به مثابه آیه شریفه «إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِي الْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَائِفَةً مِّنْهُمْ. قصص، آیه 4» خواهان ملتی متفرق و نامتحد و واگرا هستند، ولی ایرانیان آگاه و درس‌آموخته از تجربه تاریخی این سرزمین، اعم از بلوچ و کرد و لر و فارس و آذری و غیره، طی هفته‌های پر فراز و نشیب اخیر و  پس از جان باختن مظلومانه دختر کرد مهسا امینی نشان دادند که جملگی اعضای یک پیکرند و این حقیقت را بارها در شعار: « از زاهدان تا تهران، جانم فدای ایران» و حمایت اقوام از امنیت و حقوق اساسی یکدیگر، با جان و دل فریاد زدند و نشان دادند که مطالبات قومی و سرزمینی در ترازی مدنی، اخلاقی و ملی ارتقا یافته است.

نهضت آزادی ایران یادآوری می‌کند که تمامی بحران‌های جاری کشور در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و حتی زیست‌محیطی، افزون بر علل سیاسی و تداوم استبداد سیاسی در طول قرون، ریشه در رشد و شیوع خرافات مذهبی و نگرشی تمامیت‌خواهانه، متحجرانه، خودحق‌پندارانه و بنیادگرایانه از اسلام دارد که با مفاهیم و ضرورت‌های عصر جدید یعنی آزادی، عدالت، صلح، حقوق بشر و توسعه همه‌جانبه و پایدار هم‌خوانی ندارد و بر رویکردی عقلانی و برداشتی رحمانی از آموزه‌های قرآنی و اسلامی استوار نیست و در این میان، تفاوتی میان گفتمان و عملکرد حاکمیت و برخی معارضان آن که نافی کرامت انسانی، حقوق زنان و آزادی‌های اساسی هستند، دیده نمی‌شود. از این رو، ضروری است نشست‌ها و هم‌اندیشی‌ها و گفت گوهایی سازنده با تمامی اقوام ایرانی به ویژه مردم شریف استان سیستان و بلوچستان برگزاری شود تا در مسیر اصلاح ساختار فرهنگ استبدادزده و تقویت نهادهای مدنی و دستیابی به راه‌حل‌هایی قرار گیرد که می‌توانند امروزه کارساز و متضمن تحقق حقوق اساسی و حاکمیت ملت باشند. امیدواریم به لطف و رحمت خداوندی و به همت همه ایرانیان از همه اقوام و مذاهب و طبقات، این غم‌ها و ستم‌های نابه‌جا پایان پذیرند و همه شهروندان در ایران ِفردا، آزادانه زندگی، کار و عبادت کنند.


                نهضت آزادی ایران

4 آبان 1401

 

Saturday, October 22, 2022

پیام دبیرکل نهضت آزادی ایران به ایرانیان مقیم خارج از کشور

 

پیام دبیرکل نهضت آزادی ایران به ایرانیان مقیم خارج از کشور

به نام خداوند جان و خرد

هموطنان شریف و آگاه خارج از کشور،

با سلام و درود و آرزوی بهروزی وطن و روزگاری سرشار از امید و آزادی و برابری و صلح برای ملت شریف ایران،

کشورمان ایران روزهای سختی را می‌گذراند و در شرایط دشوار و پیچیده‌ای قرار دارد که از یک سو، انباشت بحران‌ها و مطالبات پاسخ‌داده نشده در طول چهار دهه گذشته در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی به اعتراضات فراگیر مردم منجر شده است و از سوی دیگر، ناکارآمدی مدیریت کلان کشور و کاستی‌های بنیادین در ساختار نظام سیاسی و اقتصادی ایران، راه را بر هرگونه پاسخ‌گویی مدبرانه مسدود کرده و در نهایت، تشدید فضای امنیتی و تصمیم‌سازی‌های نابخردانه در راستای دیدگاه اسلام فقاهتی حاکم را در پی داشته  است.

لازم به یادآوری است که جنبش اجتماعی ایران پس از انقلاب مشروطه و در پی چند دهه تلاش‌های مستمر نهایتا در بهمن 1357 با مشارکت همه ملت ایران و رهبری آقای خمینی با تاکید بر مطالبات تاریخی ملت ایران منجر به سقوط نظام استبداد سلطنتی دو هزار و پانصد ساله و پیروزی انقلاب اسلامی ایران گردید و گام اول عبور از عامل توسعه نایافتگی برداشته شد. اما با حاکمیت روحانیت و استبداد دینی از همان نخستین ماه‌ها با گنجاندن اصل ولایت فقیه در قانون اساسی، به‌ویژه پس از وقایع خون‌بار خرداد شصت، نظام سیاسی برخاسته از انقلاب، از مسیر مطالبات تاریخی و آرمان‌های اساسی ملت ایران یعنی آزادی، حاکمیت ملت، استقلال، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار منحرف شد و به تجمیع قدرت در نهادهای غیرانتخابی انجامید که پیامد آن، طرد شایستگان، نفی مبانی جمهوریت و تمرکز بر تمامیت‌خواهی و انحصارطلبی بود.

پیشگامان نهضت آزادی ایران، به ویژه زنده یاد مهندس بازرگان، با آگاهی از پیامدهای تاریخی حاکمیت روحانیت، ضمن حمایت از آرمان های انقلاب اسلامی و همکاری برای تسهیل دوران گذار، خط مشی مبارزه قانونی، علنی و مسالمت آمیز را با واقع بینی انتخاب کردند تا زمینه های فرهنگی و اجتماعی آگاهی بخشی جامعه متاثر از دیدگاه اسلام سنتی که ریشه هزار ساله دارد فراهم شود و فرایند گذار به دموکراسی و عبور از عامل دوم توسعه نایافتگی جامعه ایران یعنی «استبداد دینی» با  حداقل هزینه پیموده شود. مواضع نهضت آزادی ایران در چهار دهه گذشته، به ویژه در حدود 200 اثر مهندس بازرگان در 16 سال پس از انقلاب، به وضوح این فرایند آگاهی بخشی و آثار اجتماعی آن ها را در رخدادهای این دوران نشان می‌دهند.

حاصل مجموعه تلاش‌های آگاهی بخش همه نیروهای اجتماعی و هزینه های بسیار سنگینی که در این دوران پرداخت شده، در شرایط کنونی جامعه و جنبش اجتماعی ایران متبلور شده است که امروز همه شاهد آن هستیم. از جمله جان باختن مظلومانه زنده ‌یاد مهسا امینی دختر کرد ایرانی است که زمینه اعتراضات گسترده و کشته شدن تاسف بار و بازداشت جمع زیادی از هموطنان عزیز، به ویژه زنان و جوانان معترض، و برجسته شدن مطالباتی با عنوان «زن _ زندگی _آزادی» را در پی داشته است. در اینجا، لازم می دانم که مراتب تسلیت و همدردی خود ویاران نهضت آزادی ایران را  به خانواده های داغدیده آنان و ملت ایران ابراز کنم.

همچنین، مایلم که توصیه های مشفقانه و نکات ضروری را  به اختصار با توجه به تجربیات گذشته خود به ایرانیان شریف و فرهیخته خارج از کشور مطرح کنم، به امید آن که مفید بوده و مورد توجه قرار گیرند:

1-     تجربه نشان داده است که نقش موثر ایرانیان خارج از کشور انتقال پیام جنبش اجتماعی به افکار عمومی جهان  و تقویت روند آگاهی بخشی است که در این زمینه خدمات ارزشمندی داشته‌اند. همچنین، تجربه تاریخی و منافع ملی ضرورت «درون‌زا» بودن جنبش اجتماعی را مورد تاکید قرار می‌دهد. از این‌رو، از شخصیت‌ها، احزاب و جریانات سیاسی خارج از کشور درخواست دارم که ضمن هم‌صدایی با ملت ایران و حمایت از مطالبات تاریخی ایرانیان، مانع از ترویج خشونت‌طلبی جریانات و رسانه‌هایی شوند که تعهدی به منافع ملی ایران ندارند و به هر مناسبتی مانع از بهبود روابط ایران و جهان شده و از سیاست تحریم های ظالمانه حمایت می‌کنند.

2-    ما باید بپذیریم که جامعه ایران به لحاظ فرهنگی جامعه متکثری است. لذا ضرورت دارد که جنبش اجتماعی ایران  بر مطالبات مشترک ملی که «آزادی و حاکمیت ملت» است تمرکز داشته باشد. اصل 56 قانون اساسی موجود تضمین کننده کامل این مطلبات است. پس از تحقق آزادی و برگزاری انتخابات آزاد و تشکیل احزاب سیاسی مستقل، همه تابع رای اکثریت ملت ایران خواهند بود.

3-    راهبرد پیش‌رو اصلاحات جامعه محور شامل توانمند سازی جامعه، تقویت و توسعه نهادهای مدنی و احزاب سیاسی مستقل است. خوشبختانه، به رغم محدودیت های جاری، پیامد فرایند آگاهی بخشی صورت گرفته در چهار دهه گذشته گواه این واقعیت است که امروز شاهد بروز توانمندی جامعه در ترازی هستیم که به تعبیر برخی از جامعه شناسان به اندازه چند قرن در دوران قرون وسطی بوده است.

4-    راهکار پیش‌رو اصلاحات ساختاری در قانون اساسی  و حذف  اصول مربوط به ولایت فقیه از طریق بازگشت به پیش نویس قانون اساسی مصوب شورای انقلاب است. به لحاظ نظری، این تغییر بنیادین از طریق بازگشت به آموزه های قرآنی که ضرورت «جدایی نهاد دین از حکومت» را مورد تاکید قرار می دهد، تحول درون حوزوی (پارادایم شیفت) که مورد تایید اکثریت عالمان و مراجع دینی است و نیز، با بهره‌گیری از دستاوردهای معاصر علوم انسانی، امکان پذیر است.

5-    بدیهی است که فرایند و روند گذار از «استبداد دینی»، که پیچیده تر از «استبداد سلطنتی» است، طولانی‌تر خواهد بود. لذا جنبش اجتماعی ایران با تاکید بر راهبرد مبارزه قانونی، مسالمت آمیز و پرهیز از خشونت می‌تواند طی شدن گام دوم را با حداقل هزینه و  در راستای منافع ملی  تسهیل کند. اشاره به بخشی از آخرین مصاحبه  تلویزیونی مهندس بازرگان در 15/8/58 برای همگان، به ویژه نسل جوان مظلوم امروز جامعه، برای نشان دادن این فرایند آموزنده است: «هیچ راهی برای پیشرفت در دنیا جز قدم به قدم ندیده ام...باز توصیه می‌کنم همه راه گام به گام را بگیرند و گام اول این باشد که از این مرحله انتقالی و موقت و بی سروسامانی خودمان را بیاندازیم در مرحله منظم و صحیح، آنجایی که خدا و بعد از خدا و در سایه خدا حاکمیت ملت باشد و ملت حکومت بکند نه چیز دیگر آزادی و استقلال وجود داشته باشد. و هیچ طبقه ای، حالا می‌خواهد طبقه اشراف باشد یا طبقه کارگر یا روحانی یا روشنفکر، امتیازی بر طبقه دیگر نداشته باشد».

6-    پیمودن این فرایند طولانی، ضرورت پرهیز از رادیکالیزه شدن مطالبات و پذیرش تدریجی بودن تحولات را مورد تاکید قرار می‌دهد و نیازمند صبوری و ایستادگی با نگاه بلند مدت و کارشناسانه است. به تعبیر زنده‌یاد دکتر ابراهیم یزدی: «راهی طولانی آمده‌ایم و راهی طولانی‌تر در پیش داریم. راهی که ناامیدی در آن، خود یک گناه نابخشودنی است.»

 محمد توسلی

دبیرکل نهضت آزادی ایران

30 مهر 1401

 

Thursday, September 29, 2022

از حقوق اساسی و امنیت «مردمِ در خیابان» حمایت می‌کنیم

 

بسمه تعالی

از حقوق اساسی و امنیت «مردمِ در خیابان» حمایت می‌کنیم

                                                

حدود بیست روز از قتل دختر ایران، زنده‌یاد مهسا امینی در بازداشت‌گاه موسوم به «امنیت اخلاقی» می‌گذرد و هنوز نه تنها خبری از پیگرد کیفری مسئول و مباشر این رخداد تاسف‌بار و نشانی از توقف این فرآیند سرکوب‌گرانه اعلام نشده و نه تنها هیچ یک از مقامات و نهادهای رسمی کشور، مسئولیت این فاجعه را به عهده نگرفته و نه تنها در پیشگاه ملتی بزرگ و کهن از طرح هرگونه کلام و عبارت و موضعی که دلالت بر عذرخواهی و جبران داشته باشد، احتراز شده، بلکه مقامات ارشد کشور حقوق بنیادین ملت و شان و حریم سرزمینی را انکار می‌کنند که پیشتاز آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی در جهان بوده و بنیان اخلاقی «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک» را در گستره خاک بنا نهاده است. رسانه‌های حکومتی با تداوم فرافکنی و مسئولیت‌گریزی و نفرت‌پراکنی از یاد برده‌اند که در دهکده جهانی و در عصر انقلاب الکترونیک و رسانه‌های مستقل و یا جهت‌داری که صحنه‌های خشونت‌بار رفتار نیروهای انتظامی و شبه‌امنیتی را گزارش می‌کنند، نمی‌توان مانع بسط آگاهی‌های عمومی و نشر حقایق شد.

مرگ مهسا امینی منجر به برانگیختگی افکار عمومی مردم ایران و جهان و طرح مطالبات عدالت‌خواهانه‌ای شد که خواستی جز رفع خشونت علیه زنان و اصلاح ساختارهای قانونی نداشت و با مدیریت عقلانی و ابراز مسئولیت‌پذیری قابل مهار بود، اما ادامه این اعتراضات، معلول ناکارآمدی مدیریت کلان کشور، سرکوب مستمر نهادهای مدنی، تبعیض ساختاری، رشد روزافزون فقر و شکاف طبقاتی، سقوط شاخص‌های سرمایه اجتماعی، تحقیر مردم و در یک کلام، انباشت ابَربحران‌های ساختاری در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، زیست‌محیطی ، اجتماعی و فرهنگی است که در طول چهار دهه گذشته نادیده گرفته شده و اینک، مردم جان به لب‌رسیده را از پروای جان و ملاحظه زندان و باتوم باز داشته و به خیابان کشانده و مطالبات محدود مدنی آنان را به وادی مطالبات عمیق و ساختاری سوق داده و وارد مرحله نوینی کرده که فراتر از مساله‌ای صرفاً ناظر بر حقوق زنان و بلکه در تراز مطالبه‌ای ملی و مشتمل بر تامین حقوق اساسی و انسانی، خواستار حق زندگی و برابری اجتماعی و سیاسی زنان و مردان ایرانی است که در شعار زیبا و حیات‌بخش «زن، زندگی و آزادی» تبلور می‌یابد.

نهضت آزادی ایران ضمن اعتراض به تکرار رفتار خشونت‌بار و غیرمسئولانه مقامات امنیتی و انتظامی کشور و سرکوب اعتراضات حق‌طلبانه مردم، ضرب و شتم جوانان و حتی تیراندازی به مردمی که مطالبه‌ای جز آزادی، حاکمیت بر سرنوشت خود، کرامت انسانی و عدالت اجتماعی ندارند، خود را در کنار مردم و حامی حقوق اساسی و امنیت این ملت ستم‌دیده می‌داند و یادآوری می‌کند که در روزگاری نه چندان دور قرار بود که این مردم «ولی‌نعمتان نظام» باشند و اینک، آسیب‌دیدگان تصمیم‌سازی‌های یک‌جانبه و هم‌سو با یک‌دست‌سازی قدرت شده‌اند. ما خود را پشتیبان مردم و جوانانی رنج‌کشیده‌ای می‌دانیم که دستیابی به اشتغال، مسکن و دیگر حداقل‌های معیشتی برایش آرزو شده و نه تنها سفره‌اش روز به روز کوچک‌تر، بلکه حریم اخلاقی و کرامت انسانی‌اش روز به روز نادیده‌تر گرفته می‌شود.

نهضت آزادی ایران خطاب به افراد یا جریانات مستقر در دولت یا وابسته به حکومت که به بهانه دغدغه اخلاق و دین‌داری و نظم، نسبت به لغو قانون حجاب اجباری و توقف گشت‌های ارشاد ابراز نگرانی و مخالفت می‌کنند، اعلام می‌دارد که هیچ‌ بی‌اخلاقی‌ و هنجارشکنی و منکری، قبیح‌تر و فجیع‌تر از اعمال خشونت دولتی علیه زنان، نفی و انکار حقوق اساسی و انسانی ملت و اهانت و ضرب و شتم زنان و کودکان و جوانان و مردان هم‌وطن، وجود ندارد. نخستین بنیان اخلاق و اولین پایه دین‌داری و نظم و امنیت پایدار، آزادی مردم و تامین کرامت بشر است و از این رو، انحراف عملکرد حکومت جمهوری اسلامی ایران از معیارهای اخلاقی ناظر بر آموزه‌های عقلانی و رحمانی قرآن کریم، به مراتب بیش از فاصله‌ای است که با دموکراسی و ارزش‌های جامعه توسعه‌یافته دارد. سنت ایرانی در طول هزاره‌ها و سده‌ها مبتنی بر یکتاپرستی و نفی شرک و طاغوت و هماهنگ با فرهنگ پاکدامنی و صداقت و دیگر ارزش‌های انسانی و اخلاقی، تکوین و ارتقاء یافته است و نیازی به متولیان رسمی اخلاق ندارد. تجربه تاریخی نشان می‌دهد که در دوران پهلوی که حجاب اجباری نبود و حتی به رغم برخی سیاست‌های فرهنگی آن دوران که مشوق انواعی از هنجارشکنی‌ها بود، وضعیت پوشش زنان ایرانی و عمق اعتقاد و التزام مردم به احکام و آموزه‌های اسلامی، به هیچ‌وجه پایین‌تر از وضعیت کنونی نبود.

نهضت آزادی ایران ضمن تعهد به مبارزات سیاسی مسالمت‌آمیز، تدریجی، خشونت‌پرهیز و با التزام به قانون اساسی به مثابه تنها روشی که متضمن دستاوردهای پایدار،حفظ تمامیت ارضی و توام با حداقل هزینه و خسارات مادی و معنوی است، یادآوری می‌کند که رادیکالیزه شدن جنبش مدنی و دموکراتیک ایران، نتیجه‌ای جز کاهش مشارکت و مقاومت عمومی، ممانعت از دستیابی به مطالبات واقع‌بینانه و عدم تثبیت دستاوردهای جنبش اجتماعی ایران در این مقطع تاریخی نخواهد داشت.

نهضت آزادی ایران به حاکمان و مقامات ارشد نظام جمهوری اسلامی یادآور می‌شود که بر اساس نظرسنجی‌های رسمی، بیش از هفتاد درصد مردم ایران که شامل باورمندان به حجاب شرعی نیز می‌شود، با قانون حجاب اجباری و عملکرد نهادهایی مانند گشت‌های ارشاد و ستاد امر به معروف و نظایر آن مخالف‌اند. از این رو، یا ده‌ها میلیون زن و مرد ایرانی که مخالف این قانون و مشی تحمیلی ناشی از آن هستند، باید دم فرو بندند و منفعلانه از حقوق اساسی خویش صرفنظر کنند که خواستی نشدنی و محال است و یا آن که حاکمیت تغییر رفتار داده و پیش از آن که مجبور به پذیرش تغییرات ساختاری ورای ظرفیت‌های قانون اساسی شود، از ورود به عرصه خصوصی و سبک زندگی مردم پا کنار بکشد که رویکردی است، عاقلانه، اخلاقی، مفید و امکان‌پذیر.

نهضت آزادی ایران خطاب به نیروهای امنیتی، نظامی، انتظامی و حتی لباس‌شخصی‌ها، یادآوری می‌کند که وظیفه بنیادین آنان، اجرای قانون و تامین امنیت مردم است و نه امنیتی‌سازی جامعه. این مردم، هم‌وطنان و خواهران و برادران شما هستند. برخورد خشونت‌آمیز با مردم، معنایی جز نقض امنیت، قانون‌شکنی و حاصلی جز پشیمانی در منظر وجدان و در پیشگاه الهی و ملت و تاریخ سرافراز ایران ندارد و از این رو، یادآوری می‌کند که ملت ایران حتی در بحبوحه درگیری‌های انقلاب اسلامی هم نیروهای خدوم نظامی و انتظامی را فرزندان خود می‌دانست و گل در تفنگ سربازان و ارتشیان می‌گذاشت و هم اینک نیز، انتظار می‌رود که فرزندان خدوم ملت در سپاه، ارتش و نیروهای انتظامی که واجد اکثریت عددی به شمار می‌روند، دعوت ملتی را که هم‌صدا و هماهنگ و مشفقانه می‌گوید: «تفنگت را زمین بگذار» با خویشتن‌داری و شکیبایی و احتراز از هرگونه رفتار خشونت‌بار با مردم اجابت کنند.

نهضت آزادی ایران از احزاب و شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی، مراجع دینی و دیگر سرمایه‌های نمادین انسانی در داخل و خارج از کشور دعوت می‌کند که در چارچوب سازوکارهای جبهه‌ای حول مطالبات مشترک ملی یعنی «آزادی و حاکمیت ملت» و در راستای اقناع حاکمیت به پذیرش اصلاحات ساختاری، به رسمیت شناختن معترضان، گفت و گوی ملی و تن دادن به مطالبات مدنی و سیاسی مردم از یک سو و مدیریت جنبش اجتماعی و اخذ نمایندگی از آنان در مذاکره با صاحبان قدرت از سوی دیگر تلاش کنند.

 نهضت آزادی ایران به حاکمیت هشدار می‌دهد که خیزش‌های مکرر اعتراضات مدنی و سیاسی که در سالیان اخیر شدت گرفته و از سطح صندوق‌های رای به کف خیابان کشیده شده است، پیامد ناگزیر تقلیل «ساختار اداره کشور» به سازوکارهای کوته‌بینانه «مدیریت امنیتی»، فقدان نهادهای حل منازعه، تخریب سرمایه اجتماعی اصلاح‌طلبان، غیرممکن جلوه دادن هرگونه روش یا دستاورد اصلاح‌طلبانه و تضعیف نهادهای جامعه مدنی اعم از احزاب و سندیکاها و سازمان‌های مردم‌نهاد و رسانه‌های مستقل و غیردولتی است که در نهایت، به تحمیل دولت و مجلسی انجامید که عصاره تنگ‌نظری شورای نگهبان و حاصل نظارت استصوابی، انتخابات غیرآزاد و غیررقابتی بوده و فاقد هرگونه نمایندگی واقعی از سوی ملت است. از این رو، ضرورت دارد تا فرصت باقی است، نسبت به رفع تضییقات امنیتی و احتراز از سرکوب نهادهای مدنی اقدام شود تا امکان گفت و گو با مردم معترض و نمایندگان واقعی آنان فراهم آید و با پذیرش مطالبات کنونی مردم مبنی بر توقف رسمی گشت‌های ارشاد، جرم‌زدایی از قانون حجاب اجباری، آزادی فوری بازداشت‌شدگان اعتراضات کنونی و عزل فرمانده نیروی انتظامی، زمینه‌ساز گام دوم در راستای بسط حاکمیت قانون، توسعه کشور، مهار فقر و بی‌عدالتی و تبعیض و تحقق حقوق اساسی مردم و به رسمیت شناختن حق تعیین سرنوشت و حاکمیت ملت، شوند. والعاقبه للمتقین.

نهضت آزادی ایران

6 مهر 1401