Tuesday, March 29, 2022

تسلیت نهضت آزادی درگذشت مهندس مرتضی مقدم

 

انا لله و انا الیه راجعون

شادروان مهندس مرتضی حاجی‌زاده مقدم از یاران دیرین که در سال‌های اخیر دچار بیماری بود، جان به جان‌آفرین تسلیم کرد و دار فانی را وداع گفت.

درگذشت این یار دیربن را به خانواده محترم و همه یاران و علاقه‌مندان تسلیت می‌گوییم و برای خانواده محترم به ویژه فرزندان ایشان سلامتی و شکیبایی و برای آن زنده‌یاد از ایزد منان آمرزش و رحمت واسعه خواستاریم.

 

محمد توسلی

دبیر کل نهضت آزادی ایران

۸ فروردین ۱۴۰۱

 

بیانیه تسلیت نهضت آزادی درگذشت استاد علی رضا قلی

 

بسمه تعالی

کل نفس ذائقه الموت

گنچ زری بود در این خاکدان

کو دو جهان را بجوی می شمرد

خبر درگذشت استاد علی رضاقلی دوستان و علاقه‌مندان ایشان و کسانی که عمر خود را در راه آزادی و عدالت برای ایران صرف کرده اند با بهت و حیرت روبرو ساخت و مایه تاسف و اندوه فراوان گردید.

زنده یاد علی رضاقلی درد کلاف سردرگم مسایل ایران را داشت و با امید و انگیزه شناخت و درمان مسایل جامعه ایران به مطالعه عمیق تاریخ اجتماعی ایران و تحصیل جامعه شناسی در داخل و خارج از کشور پرداخت و علل ریشه‌ای مسایل ایران را در نا امنی نهادینه شده تاریخی، فرهنگ غارتی و استبداد یافت. آثار ارزشمند او از جمله «جامعه شناسی خودکامگی» و «جامعه شناسی نخبه کشی» به توصیف و تبیین تحمل ناپذیری و خشونت استبداد در ایران و دشواری های راه نجات می پردازد.

او از اندشمندانی بود که اندیشه و مشی زنده‌یاد مهندس بازرگان را در زدودن استبداد و استقرار آزادی و مردم سالاری از طریق تلاش مستمر، صبورانه و تدریجی درست می‌دانست و ایستادگی نهضت آزادی را می‌ستود و نسبت به اثربخشی و موفقیت راه آن حساس و علاقه مند و پیگیر بود.

نهضت آزادی ایران این ضایعه دردناک را به خانواده محترم، دوستداران، جامعه شناسان و آنان که با امید به تلاش برای آزادی و عدالت در ایران می‌کوشند تسلیت می‌گوید و ادامه راه او را، بویژه توسط جوانان این آب و خاک، از ایزد منان خواستار است.

نهضت آزادی ایران

8 فروردین 1401

Thursday, March 24, 2022

تسلیت نهضت آزادی دکتر محمد برقعی

 

انا لله وانا الیه راجعون

برادر ارجمند جناب اقای دکتر محمد برقعی

خبر درگذشت نابهنگام فرزند برومندتان مرحوم اشکان برقعی موجب تاسف و تاثر گردید. به جنابعالی و خانواده محترم صمیمانه تسلیت می‌گوییم و برای جنابعالی و خانواده محترم سلامتی و شکیبایی و برای آن درگذشته از خداوند منان آمرزش و رحمت بیکران خواستاریم.

محمد توسلی

دبیرکل نهضت ازادی ایران

سوم فروردین 1401

 

پیام نوروزی 1401 نهضت آزادی ایران

 

بسمه‌تعالی

پیام نوروزی 1401 نهضت آزادی ایران

رفیق راه، هموطن،

روزگارت در تلاطم این جهان ناآرام که از همه سوی‌اش «ز خیل حوادث، کمین‌گهی است» به سامان و سرانجام‌ات به‌خیر باد!

قرن‌ها پیش حکیمی از سمرقند، سرشت هستی و سختی سُکنا در این سرا را در جمله‌ای به‌فراست فشرده بود :

هموار کرد خواهی گیتی را؟

گیتی است، کی پذیرد همواری؟

دفتر خاطرات دیرپای بشر نیز از سوی دگر همواره تندرستی زودشکن و امنیّت زودگریزش را
 بدو یاد آورده است
ت.

برای نوع بشر امروز چه تلخ است که کارنامه خود را در تصویر میلیون‌ها مهاجر و پناهجوی هراسانی ببیند که از شرق تا غرب و از میانمار و افغانستان و یمن و سوریه و عراق گرفته تا فلسطین و اوکراین، از آسیب جنگ و جهل و آسیب حرص وجور، با قلبی اندوهگین ترک دیار می‌گویند. در تصویر کودکان مبهوتی ببیند که از بستر گرم خود با دستان مادران و پدران مضطرب، به جاده‌هایی سرد و بی‌انتها و سرنوشتی نامعلوم کشیده می‌شوند .

 

نه! هرگز قرار نبود قطار این تمدن از چنین ایستگاهی سر برآورد!

و بشر چه رایگان میراث بی‌بهای انبیا، حکیمان، عارفان، فیلسوفان و متفکران خود را از یاد می‌برد و آنها را در کنج کتابخانه‌های فاخر و عظیم خود به گرد فراموشی می‌سپارد.

از یکدگر می‌پرسیم: سرزمین رنجدیده و کهنسال ما در این کشاکش چه می‌کند؟ آرزو این بود که کاش سیاست‌ورزان این دیار در میانه‌ی این ستیز، با ترازوی منافع ملی و مصلحت میهن، امور را می‌سنجیدند؛ نه با معیارهایی موهوم یا مهمل که تنها منافع جناحی انحصارپیشه را پیش چشم دارد و مصلحت خلقی را به پای اعتقاداتی ناسخته قربانی می‌کند.

اما حال که چنین نیست، ما را نیز ردای تکلیف از دوش نیافتاده است. به قدر وسع می‌کوشیم و امید و تلاش و توکل را رها نمی‌کنیم. کمان همّت به زه کردن و خدنگ اراده را به مقصد مُراد انداختن، شایسته قومی است سوار بر مرکب امید و آرزومند آزادی.

 

به یاد آنان که در هر زمستان به ترانه‌ی بهار دل سپردند، به یاد بعضی نفرات که همواره در تاریخ آزادی و عدالت به بهای رفاه و سلامت خویش، مشعل‌داری کرده و دلگرم‌مان داشته‌اند، به حرمت شمع‌هایی که به امید سحر، پای تا سرسوختند و مرغانی که در طول شب، از نغمه‌ی سحری باز نایستادند، ما نیز به قدر وسع می‌کوشیم.

 

 

بگذارید تا پیغام بهار را امسال از ملک الشعرای بهار بگیریم که در تصنیفی میهنی سروده بود :

بهار مضطر، منال دیگر

که آه و زاری اثر ندارد

جز انتظار و جز استقامت

وطن علاجی دگر ندارد

 

نوروز 1401 مبارک

نهضت آزادی ایرا ن

Tuesday, March 15, 2022

محکومیت فاجعه اعدام 81 شهروند عربستانی

 

بسمه تعالی

محکومیت فاجعه اعدام 81 شهروند عربستانی

و ضرورت اعتراض فراگیر جهانی

اعدام هشتاد و یک شهروند عربستانی، نه تنها مساله‌ای اسلامی یا شیعی و نه تنها اقدامی خلاف ارزش‌ها و آموزه‌های رحمانی و مدنی قرآن کریم، بلکه معارض با کرامت انسانی و یادآور رخدادهای قرون وسطایی است. سکوت مجامع حقوق بشری و حامیان غربی و شرقی سران سعودی در قبال این جنایت هولناک، شرمی است که بر وجدان بشریت سنگینی می‌کند. این واقعه تلخ نشان می‌دهد که تکنولوژی و پیشرفت و دموکراسی ِ منهای اخلاق نتوانسته است مانع از ابتلای قدرت‌های جهانی به معیارهای دوگانه، نارسایی‌ها و‌ تبعیض‌های نهادی شود. قدرت‌های جهانی در مقام عمل، موازین حقوق بشری و دموکراتیک را فدای فزون‌طلبی‌ها و منافع سیاسی و مالی و به‌ویژه سودها و سرمایه‌های نفتی می‌کنند.

این فاجعه ضدانسانی نشان داد که تبلیغات سالیان اخیر حاکمان عربستان سعودی که با پشتیبانی امپراتوری‌های رسانه‌های غربی و شرقی، مدعای اصلاحات سیاسی، رشد شاخص‌های حقوق بشری، ارتقای جایگاه اجتماعی و حقوق زنان، ترویج آزادی‌های اساسی و گذار به توسعه و دمکراسی را دارد، تا چه حد سست و بی‌پایه و نمایشی و غیرقابل اعتماد بوده است. وقایع اخیر ثابت کرد که تا زیرساخت‌های انسان‌محور و زمینه‌های تحقق حقوق شهروندی و حاکمیت ملت در جامعه‌ای تامین نشود، اصلاحات آمرانه و صوری به سامان نخواهد رسید و خبری از توسعه و دموکراسی راستین نخواهد بود.

این اعدام‌ها در کنار سایر اقدامات ضدانسانی این حکومت از جمله قتل و کاردآجین کردن جمال قاشقچی روزنامه‌نگار و منتقد سیاسی و نیز، تجربه تاریخی سایر دولت‌های مستبد خاورمیانه در سده اخیر، دلالت بر آن دارد که اعدام و حصر و حبس مخالفان سیاسی، مبتنی بر قدرت و اقتدار راستین دولت‌ها نیست و بلکه برعکس، ناشی از ضعف و ناکارآمدی حاکمان غیرمردمی در استقرار نظم سیاسی است. اقداماتی از این دست، آشکار می‌سازد که حکومت آل سعود به رغم آن که از توان سرکوب و زورگویی وتحمیل مطلق‌گرایی و سانسور و شکنجه برخوردار است، اما از آن‌جا که پایگاه مردمی و پشتیبانی ملی ندارد، حتی خودش هم معتقد نیست که حکومتی پایدار است. از این رو، برای تظاهر به ثبات و امنیت سیاسی، شدیداً محتاج گسترش فضای امنیتی، دامن زدن به خشونت سازمان‌یافته و وابستگی روزافزون به پشتیبانی قدرت‌های بیگانه و حتی قائل به جلب توجه و دوستی با دولت غاصب و غیرانسانی اسراییل است.

نهضت آزادی ایران یادآوری می‌کند که هر زمان شرایط بهبود روابط میان دو کشور ایران و عربستان و زمینه تحقق صلح در خاورمیانه فراهم شده، به یک‌باره رویدادی توطئه‌آمیز، غیرمنتظره و منصرف از منافع ملی مانند اعدام شیخ نمر، اشغال سفارت عربستان و رویدادهای مشابه آن در طی چند دهه اخیر رخ داده و مانع از تنش‌زدایی در عرصه سیاست خارجی شده است. از این رو، توصیه می‌کند که حکومت ایران در ارتباط با این سنخ رویدادهای غیراتفاقی، با تامل و دوراندیشی بیشتر وارد شود و از تحقق اراده جریانات خودسر، دشمنان ایران و آتش‌افروزان جنگ‌طلب پیشگیری کند.

نهضت آزادی ایران ضمن محکومیت این فاجعه عظیم و رخدادهایی مشابه آن در هر زمان و در هر کشور، به سوگ نشاندن صدها نفر از بازماندگان و خانواده‌ها و هم‌وطنان این قربانیان و جریحه‌دار کردن و به وحشت افکندن افکار عمومی مردم جهان را مصداق بارز تروریسم دولتی و جنایت علیه بشریت می‌داند و انتظار دارد که آزادی‌خواهان و عدالت‌طلبان جهان، همه نهادهای حقوق بشری و سازمان‌ کنفرانس کشورهای اسلامی در برابر این واقعه که موجب مخدوش شدن وجهه مسلمانان جهان شده است، سکوت نکنند و افکار عمومی ملت‌ها را به چالش در برابر نفی انسانیت و مطالبه علیه انفعال و بی‌تفاوتی قدرت‌های جهانی فراخوانند و انگیزه‌ آماده‌سازی برای طرد و تحریم بین‌المللی و گسترش فشار دیپلوماتیک علیه این دولت بی‌اعتقاد به کرامت و آزادی بشر را فراهم آورند و نیز، از کنشگران سیاسی، احزاب، جناح‌ها و جریانات سیاسی و مدنی داخل ایران درخواست می‌کند تا صرفنظر از تفاوت دیدگاه‌های سیاسی خویش، طی اقدامی مشترک به این فاجعه هولناک و ضدبشری واکنش نشان دهند.

نهضت آزادی ایران

24 اسفند 1400

 

 

 

Friday, March 4, 2022

محکومیت حمله نظامی روسیه به اوکراین

 

بسمه تعالی

محکومیت حمله نظامی روسیه به اوکراین

پوتین رئیس جمهور روسیه بارها اعلام کرده بود که قصد حمله به اوکراین را ندارد. با وجود این انکارها، هفته گذشته بزرگ‌ترین حمله نظامی خود را به اوکراین در میان بهت و حیرت جهانیان آغاز کرد. این حمله نظامی از مصادیق بارز نقض قوانین بین‌المللی، حاکمیت ملی، حقوق بشر و منشور سازمان ملل متحد است. توسعه‌طلبی و زیاده‌خواهی دولت‌های غربی همراه با رقابت‌های منطقه‌ای و بی‌اعتمادی متقابل روسیه و غرب پس از فراز و نشیب‌های زیاد نهایتا زبانه‌های آتش جنگی توسط روسیه را شعله‌ور کرد که مثل همیشه قربانیان آن نه بانیان جنگ، بلکه شهروندان بی‌گناه به ویژه زنان و کودکان اوکراینی هستند.

 کشور روسیه اکنون در سیطره اقتدارگرایی است. ترکیبی که مخالفت با دموکراسی، نفی جامعه مدنی و خشونت از ویژگی های بارز آن است. رهبران روسیه در سودای احیای تزاریسم سنتی یا امپراتوری کمونیستی پیشین هستند. آنها قدرت را صرفاً در اشکال نظامی و برتری‌جویی سیاسی خلاصه کرده و مدام تمایل خود را به اِعمال قوه قهریه و حتی تهدید هسته‌ای در حل مناقشات منطقه‌ای به رخ می‌کشند، بی آن که به تنوع وجوه قدرت و به ویژه پشتیبانی و مشارکت مردم وقعی گذارند؛ امری که در واقع نقطه ضعف عمده رهبران و نظام‌های غیردموکراتیک محسوب می‌شود.

تسخیر سرزمین‌های دیگران به زور و تهاجم از رسوبات میراث کهن  استبدادی است‌. تسخیر خاک کشورها اگر هم با زور میسر باشد، تداوم سلطه و اشغال‌گری امری بس دشوار و بلکه محال است. تجربه اشغالگری اسراییل، مداخله شوروی سابق در افغانستان و دخالت‌های نظامی امریکا از جمله در افغانستان، اثبات مکرر همین واقعیت تاریخی است. واکنش ملت‌ها در برابر این زورگویی آشکار و همدلی بی‌سابقه با مردم اوکراین نشانه شکست اخلاقی کشور مهاجم و نیز ضعف بازدارندگی نهادهای بین المللی است.

نهضت آزادی ایران در این مقطع حساس، ضرورت آتش‌بس بی‌قید و شرط، عقب‌نشینی فوری نیروهای مهاجم، و برقراری صلح عادلانه را خاطرنشان ساخته، حمایت صریح و قاطع خود را از مردم اوکراین اعلام داشته و تداوم هر نوع تجاوز نظامی، خشونت و منازعه مسلحانه را محکوم می‌کند.

نهضت آزادی ایران انتظار دارد که حاکمیت به پیروی از وجدان ایرانیان، ضمن محکوم کردن تجاوز نظامی به خاک اوکراین و تخریب زیرساخت‌های آن و کشتار بی‌رحمانه شهروندان، در منازعاتی اینچنین در چارچوب  منافع ملی ایران موضع‌گیری کند و از هر نوع شائبه جانبداری از طرف مهاجم و ناقض هنجارهای حقوق بین‌الملل احتراز کند و نیز امکان ابراز عقیده و واکنش حق‌طلبانه جامعه مدنی ایران را طبق اصول مصرح قانون اساسی، فراهم و تسهیل کند.

نهضت آزادی ایران

12 اسفند ۱۴۰۰

Friday, February 11, 2022

وفاق ملی، راهبرد گذار از بحران های کنونی

 

وفاق ملی، راهبرد گذار از بحران های کنونی

در آستانه چهل و چهارمین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی 57، جا دارد که نگاه دوباره‌ای به زمینه های تاریخی پیروزی انقلاب و فرایندی که موجب بحران های جاری کشور شده است، داشته باشیم و به پرسشهای کلیدی: «چگونگی همگرایی پیش از انقلاب و تقابل و واگرایی پس از آن» پاسخ دهیم و در پایان به‌طور فشرده به راهبرد و راهکارهای گذار از این شرایط بپردازیم.

خوشبختانه، پاسخ به این پرسش به‌طور مستند در اثر «انقلاب ایران در دو حرکت»[1] نوشته زنده یاد مهندس مهدی بازرگان، که در سال 1362 منتشر شده، به تفصیل آمده و در بیش از صد اثر آگاهی بخش ایشان تا سال 73 به تدریج تکمیل شده است. رویدادهای سال‌های پس از آن و شرایط کنونی نیز واقع بینی دیدگاه، نظرات و پیش بینی های ایشان را نشان می‌دهد و امروز بیش از گذشته مورد تایید عموم صاحب نظران قرار دارد.

حرکت اول

به‌طور فشرده مطالبات مردم در انقلاب بهمن 57 ریشه در همان مطالبات تاریخی ملت ایران در انقلاب مشروطه، یعنی نفی سلطه استبداد سلطنتی، حاکمیت قانون و تامین آزادی و حقوق شهروندی دارد. این فرایند، پس از انقلاب مشروطه، به علت بروز چالش های فرهنگی و اجتماعی و اختلاف های میان روحانیان و روشنفکرانی که در مدیریت آن انقلاب نقش داشتند در فاصله کوتاهی، پس از 14 سال، منجر به مداخله بیگانگان وکودتای 1299 و حاکمیت دو دهه استبداد سلطنتی رضا شاه ‌شد. پس از شهریور1320، با اشغال ایران به‌وسیله متفقین، خروج رضاه شاه از ایران و تضعیف هیات حاکمه، فضای سیاسی نسبتا آزادی در ایران پدید ‌آمد. در آن شرایط، همه گروه های اجتماعی،  از جمله حزب توده با نگاه چپ مارکسیستی و نیروهای ملی، و اشخاصی چون مهندس بازرگان، آیت الله طالقانی و دکتر سحابی، که همه از فرزندان انقلاب مشروطه بودند، با دیدگاه جدیدی برای تحول در عرصه های فرهنگی و اجتماعی و زدودن زمینه های فرهنگ استبدادی 2500 ساله و خرافات و پیرایه های هزار ساله مذهبی، فعالیت شان را آغاز ‌کردند.

مجموعه تلاش‌های اجتماعی و سیاسی در دهه 20، تشکیل جبهه ملی و نقش نهضت ملی ایران در اوایل دهه 30 در حکومت 28 ماهه زنده یاد دکتر مصدق، تحول تاریخی بزرگی در عرصه داخلی و بین المللی پدید آورد. اما به علت چالش های فرهنگی و اختلاف‌هایی که در سطح همکاران دکتر مصدق پیش آمد، بار دیگر با توطئه و مداخله بیگانگان، به‌ویژه انگلیس و آمریکا، و البته با همکاری دربار و پایگاه استبداد سلطنتی، کودتای 28 مرداد 32 انجام یافت و موجب اختلال در برنامه های توسعه ملی و توقف فرایند گذار به دموکراسی گردید.

بلافاصله پس از کودتا، نهضت مقاومت ملی تشکیل شد و جنبش اجتماعی ایران در فضای بسته پس از کودتا نقش موثری در مشروعیت زدایی از رژیم کودتا و تربیت کادرهای مبارز داشت. در شرایط سیاسی سال 39، در دوران ریاست جمهوری کندی در آمریکا، با مطرح شدن موضوع حقوق بشر، فضای سیاسی ایران دوباره نسبتا باز شد و با پیگیری کادرها نهضت مقاومت ملی زمینه تشکیل و فعالیت جبهه ملی دوم  در همان سال و سپس تاسیس نهضت آزادی ایران در اردیبهشت سال1340 فراهم آمد. در آن شرایط، شاه با هدف اجرای برنامه های مورد نظر آمریکا و تثبیت حاکمیت آمرانه خودش برای فعالیت جبهه ملی دوم و نهضت آزادی ایران محدودیت ایجاد ‌کرد و به دنبال برگزاری انقلاب شاهانه! بود. در همان راستا، شاه برای حذف یا انفعال کامل نهاد روحانیت، که مانع اجرای آن برنامه بود، پس از برکناری دولت دکتر امینی در شهریور سال 1341، طرح انتخابات انجمن های ایالتی و ولایتی را مطرح ‌کرد که در آن موضوعاتی مانند آزادی شرکت زنان در انتخابات، اصلاحات ارضی و سوگند نمایندگان به کتاب آسمانی به‌جای سوگند به قرآن اعلام شده بود. سه روحانی مرجع اصلی در قم، آقایان شریعتمداری ، گلپایگانی و خمینی،  با صدور بیانیه‌ای با آن مخالفت ‌کردند.  بلافاصله، رسانه ها این اقدام را با برچست «ارتجاع سیاه» پوشش گسترده خبری در داخل و خارج ‌دادند.

در آن شرایط، پس از تحلیل موضوع در جمع سران نهضت آزادی ایران، مهندس بازرگان  و دکتر سحابی  دیدارهایی در قم با مراجع داشتند و نهضت آزادی سه بیانیه در این باره صادر ‌کرد[2] که پیامد آن تحول در دیدگاه مراجع، به ویژه آقای خمینی بود که مشکل اصلی را تشخیص داده و اقدامات شان را متمرکز بر شخص شاه و استبداد سلطنتی ‌کردند[3]. رخدداد 15 خرداد سال 42، تصویب لایحه کاپیتولاسیون و تبعید آقای خمینی از جمله رویدادهای آن دوره بود. مخالفت همه نیروهای ملی و مسلمان با انقلاب شاهانه!، صدور بیانیه تاریخی نهضت آزادی ایران در سوم بهمن 41[4] و بازداشت سران و فعالان نهضت و ایستادگی آنان در زندان پس از خرداد 42 و پیامد آن دادگاه نظامی، مدافعات[5] و احکام سنگین تا 10 سال زندان و بسته شدن فضای سیاسی بود که در اسناد تاریخی آمده است.

در شرایط یاد شده، با توجه به انسداد کامل سیاسی پس از خشونت های خرداد 42 و بازداشت‌ها و محکومیت های سنگین و گفتمان جهانی در آن برهه، همه گروه های سیاسی، اعم از مسلمان و مارکسیست، به دنبال آموزش و سازماندهی نهادهای انقلابی و مبارزات مسلحانه بودند. این فرایند تا سال 54 ادامه یافت و نسل جوان انقلابی هزینه های بسیار سنگینی را متحمل شد. اما پس از سال 50، چهره واقعی شاه و استبداد سلطنتی، که پیشتر فقط برای جمعی از نخبگان روشن بود، برای عموم جامعه آشکار شد. به همین علت، به رغم آثار منفی تغییر مواضع در سازمان مجاهدین خلق، جنبش اجتماعی ایران پس از سال 54 با بهره‌گیری از فرصت ها راهش را ادامه داد. فهرست اقدامات کلیدی در این راستا را می‌توان به شرح زیر برشمرد.

تشکیل «جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر» در سال 56 با مشارکت جمعی از نیروهای ملی و مسلمان، و اقدامات گسترده آن برای دفاع از زندانیان و تبعیدیان، به ویژه دانشجویان و روحانیان، کاهش هزینه مشارکت در فعالیت های سیاسی، مذاکرات با سران نظام و ارتش، به‌کارگیری دیپلماسی انقلاب از اردیبهشت سال 57 و نقش راهبردی آن در کاهش تدریجی حمایت آمریکا از رژیم شاه، رویدادهای مختلف، از جمله برگزاری برنامه نمازهای عید فطر در تپه قیطریه در سال های 56 و57، مصاحبه ها و بیانیه‌های نیروهای ملی و مسلمان، رخداد اخراج آقای خمینی از عراق با پیگیری رژیم شاه و آمریکا و نهایتا استقرار ایشان در نوفل‌لوشاتو و انعکاس مطالبات تاریخی ملت ایران  از سوی اقای خمینی بر بام رسانه های جهانی و نهایتا راهپیمایی‌های میلیونی تاسوعا و عاشورا همزمان با روز جهانی حقوق بشر که متضمن پیام رفراندم گونه ملت ایران بود که «ما استبداد سلطنتی را نمی‌خواهیم و رهبری آقای خمینی را که راه آزادگی امام حسین را دنبال می‌کند[6] پذیرفته‌ایم.»

 این پیام تاریخی ملت ایران با حضور گسترده نمایندگان رسانه های جهانی در راهپیمایی ها به‌طور گسترده منتشر شد و آثارش را در پذیرش واقعیت جنبش اجتماعی ایران و مطالبات ملت ایران برجای گذاشت. اگر چه شاه در 15 آبان 57 اعتراف کرد که صدای انقلاب مردم را شنیده است، ملت ایران با توجه به عملکرد او پس از کودتای 28 مرداد 32 و عدم مشروعیت حکومت او به آن اظهارات وقعی نگذاشت و سرانجام پس از برگزاری کنفرانس گوادالوپ که در آن سران کشورهای ذینفع در ایران در برابر واقعیت جنبش اجتماعی ایران تسلیم شدند،  شاه در 26 دیماه 57 از ایران فرار کرد و آقای خمینی و همراهان در 12 بهمن 57 وارد ایران شدند و مورد استقبال
 بی نظیر ملت ایران قرار گرفتند. سرانجام در 22 بهمن 57، انقلاب اسلامی ایران با مشارکت همه ملت ایران و همه گروهای سیاسی و رهبری آقای خمینی به پیروزی  رسید. در 15 بهمن مهندس بازرگان به اتفاق آرای اعضای شورای انقلاب و حکم اقای خمینی به سمت نخست وزیری دولت موقت برای اجرای چند برنامه مشخص منصوب شد. با توجه به چشم اندازی که آقای خمینی در نوفل‌لوشاتو برای جمهوری اسلامی ایران نشان داده بودند ملت ایران در 12 فروردین 58 با  2/98 در صد آراء به جمهوری اسلامی رای داد.

در حرکت اول انقلاب، مردم ایران «همه با هم» بودند و به‌طور هماهنگ در جنبش اجتماعی پیرامون محور مطالبات تاریخی شان یعنی آزادی، استقلا ل و حاکمیت ملت که آقای خمینی هم آنها را در نوفل‌لوشاتو چندین بار اعلام کرده و مورد تاکید قرار داده بودند، مشارکت کردند و زمینه پیروزی انقلاب اسلامی را در ایران فراهم  ساختند، انقلابی انسانی که  افکار عمومی جهان را هم به خود جلب کرد.

حرکت دوم

پس از پیروزی انقلاب، شورای اولیه انقلاب (منتخب قبلی آقای خمینی) و دولت موقت مهندس بازرگان (منتخب شورای انقلاب و آقای خمینی) مدیریت کشور را در اختیار گرفتند. آقای خمینی با درایت خاص خودشان، شخصا پیگیری کردند که در همان جو احساسی گفتمان و فضای انقلاب، همه پرسی (رفراندم) جمهوری اسلامی برگزار شود. در آن شرایط، با چشم اندازی که آقای خمینی برای جمهوری اسلامی عرضه کرده بودند مردم با آرای قاطع به «جمهوری اسلامی» مورد تاکید آقای خمینی رای دادند. ولی چون انتخاب این عنوان نقض عنوان مصوبه شورای انقلاب و شخص آقای خمینی بود با اعتراض مهندس بازرگان روبرو شد. مهندس بازرگان دادن رای به «جمهوری دموکراتیک اسلامی» را مورد تاکید قرار داده بود، زیرا پایبندی به اجرای تعهدات گذشته مدیران انقلاب و پیامدهای این روند در آینده مورد توجه و نگرانی ایشان بود.

پس از این نخستین انحراف از مصوبات قبلی، پیش نویس تهیه شده قانون اساسی جمهوری اسلامی، که قرار بود در مجلس موسسان به‌وسیله  نمایندگان ملت ایران مورد بررسی و تصویب قرار گیرد، عملا در مجلس خبرگان قانون اساسی[7]، که روحانیان در آن اکثریت داشتند قرار گرفت و با تغییر اساسی آن، اصل ولایت فقیه که دیدگاه تاریخی بخشی از روحانیت در انقلاب مشروطه بود، به قانون اساسی اضافه شد. به این ترتیب، گام بعدی انحراف از مطالبات تاریخی ملت ایران برداشته شد.

در گام های بعدی، با درگرفتن جنگ قدرت میان نیروهای مختلف به ویژه نیروهای چپ ملی و اسلامی، چپ مارکسیست و روحانیت (که با تشکیل حزب جمهوری اسلامی برای در اختیار گرفتن قدرت تشکیل شده بود) و نیز پیامد رخدادهای اشغال سفارت آمریکا و ادامه جنگ تحمیلی و درگیری های خرداد 60، عملا فضای سیاسی کشور بسته شد و با حمایت کامل نسل جوان شیفته آقای خمینی و جامعه مذهبی ایران، مدیریت  کشور عملا در اختیار طرفداران نظریه ولایت فقیه و رهبری آقای خمینی قرار گرفت. در بازنگری قانون اساسی سال 66 بحث ولایت مطلقه فقیه مطرح و به قانون اساسی افزوده شد.

مهندس بازرگان: «بعد از انقلاب شعار و ادعای در افتادن با تمام بیگانگان و نابودی امپریالیسم و پنجه در پنجه آمریکا انداختن در سطح جهانی، در برنامه انقلاب وارد گردید ... تندی و تلخی با استفاده از توهین و تهمت، برای ایجاد تنفر و تفرقه، صدو هشتاد درجه در جهت خلاف وحدت و صمیمیت حرکت اول، و البته ناسازگار با معیارهای اخلاق اسلامی... پیامد اشغال سفارت امریکا در داخل کشور تخاصم و تفرقه را زیاد کرد و در خارج از کشور موجب الفت و وحدت گردیده و در برابر آنها ما را در دنیا مجزا نموده رفته رفته منفرد ساخت و سیاست دولت ها و افکار و دلهای ملت‌ها را در عقیده و علاقه علیه انقلاب اسلامی ایران بر می انگیخت....در پی مکتب گرایی، انحصارگری، جنگ قدرت نهایتا برخلاف حرکت اول، هرگروه به عوض «همه با هم» کلامش و توقعش «همه با من» شد. چون اشخاص بجای اهداف قرار گرفتند و شرک در لباس شخص پرستی حاکم گردید، تفرقه و تخاصم رایج گردید. در نتیجه طبقه روحانیت با تشکیل و تجهیزات لازم به شیوه گام به گام تمام مقامات و مواضع و مشاغل را در جریان حرکت دوم انقلاب بطور مستقیم یا غیر مستقیم در اختیار خود قرار داد. به این ترتیب روحانیت را باید یگانه قهرمان مستقر مسلط حرکت دوم انقلاب بدانیم...اگر خواسته باشیم نامی برای نظام حاکم فاتح پیدا کنیم شاید مناسب ترین عنوان همان ولایت فقیه باشد، فقیه به معنای روحانیت ممتاز مجری اسلام فقاهتی، و ولایت به مفهومی که امام خود به سرپرستی و قیمومیت صغار و مهجورین تشبیه نموده‌اند»[8]

قابل توجه است که این نظرات مهندس بازرگان پیشتر در سال 1362 در یک جلسه ضرورتا خصوصی بیان شده بود. در حاشیه سفر مهندس بازرگان به پاریس در آبان 57، پس از دو جلسه دیدار و مذاکره با آقای خمینی و امتناع  مهندس بازرگان از نوشتن نامه‌ای مانند نامه های دیگر شخصیت ها که به منزله تایید کامل مواضع آقای خمینی و نوعی بیعت با ایشان تلقی می شد این امر موجب اعتراض جمعی از حاضران در نوفل‌لوشاتو، از جمله اعضای شورای نهضت آزادی ایران در اروپا قرار گرفت. گزارش آن جلسه، که با حضور مهندس بازرگان و اعضای نهضت آزادی در منزل صادق قطب زاده در پاریس برگزار شد، تا کنون ناگفته مانده بود. در جلسه یاد شده محور بحث نوع حکومت ایران پس از پیروزی انقلاب بود. نظر اعضای نهضت بر «حکومت اسلامی»  قرار داشت. مهندس بازرگان سوال کرد که تصور آنان از حکومت اسلامی چیست؟ پاسخ این بود: «حکومتی است بر اساس الگوی حکومت عدل علی(ع)». مهندس بازرگان با اشاره به تفاوت شرایط اجتماعی دوران حضرت علی و زمان حاضر با صبر و شکیبایی نظرات مختلف را گوش کرد و در نهایت هنگامی که نتوانست آنان را قانع کند صحبت هایش را با یک جمله پایان داد:« حکومت اسلامی بدین نحو که شما در طلب آن هستید، به حکومت روحانیت منتهی می‌شود و استبداد حکومت روحانیت به مراتب خشن تر و بدتر از استبداد شاهنشاهی خواهد بود، مضافا اینکه دین شما را هم از شما خواهد ربود.»[9]

مهندس بازرگان و یاران ایشان در نهضت آزادی ایران در چهار دهه گذشته در هر فرصتی به تدریج این واقعیت ها و نگرانی هایشان را با راهبرد آگاهی بخشی و اصلاحات جامعه محور در مقاطع گوناگون، البته با توجه به امکانات و شرایط خطیر هر دوره، مطرح کرده‌اند. از جمله، در اواخر سال 1366 که نظریه ولایت مطلقه فقیه مطرح شد. جمع‌بندی نظرات در آغاز به‌صورت بیانیه منتشر شد[10] و سپس در کتاب «تفصیل و تحلیل ولایت مطلقه فقیه» در فروردین 67 تهیه و برای اظهار نظر همه مسئولان و مراجع و عالمان دینی حوزه برای اظهار نظر ارسال گردید. توضیح و تبیین این نظریه در 16 سال پس ازپیروزی انقلاب تا سال 73 در بیش از صد اثر کلیدی مهندس بازرگان و نهایتا در اثر «آخرت و خدا، هدف بعثت انبیاء»  مبنی بر ضرورت جدایی نهاد دین از نهاد حکومت و در مواضع نهضت آزادی ایران قابل دسترسی است. چون این موارد در اسناد تاریخی نهضت آزادی ایران و مجموعه آثار مهندس بازرگان آمده است در این فرصت به لحاظ رعایت اختصار از پرداختن به آنها صرف‌ نظر می‌کنم.  

پیامد این فرایند آگاهی بخشی و مجموعه تلاش ها و رویدادها در چهار دهه گذشته رشد آگاهی امروز جامعه است که در اظهارات و نوشته های نخبگان و عالمان دینی  بازتاب دارد. به نظر می رسد که یکدست شدن مجلس در سال 1398 و دولت در سال 1400 با حاکمیت (هسته سخت قدرت)، آخرین آزمایش نظریه ولایت فقیه در حاکمیت جمهوری اسلامی باشد.

وفاق ملی، راهبرد گذار از بحران ها

در فرایند رویدادهای پس از انقلاب همگرایی و انسجام پیش از انقلاب به تدریج به تقابل، واگرایی و بی تفاوتی شهروندان منجر شده است به گونه ای که ضریب رای 98 درصدی مردم در انتخابات 12 فروردین سال 58 در انتخابات سال 1400 به حدود 40 در صد در کل کشور و 26 در صد (شامل 12 درصد رای باطله) در کلانشهرها چون تهران کاهش یافته است.

راهبرد گذار از بحران های مختلف که دامنگیر جامعه امروز شده و ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آنها در عرصه های داخلی و بین لمللی بر کسی پوشیده نیست، دعوت به وفاق ملی[11] بر محور مطالبات مشترک یعنی «آزادی و حاکمیت ملت» است. این فرایند با تشکیل «جمعیت دفاع از آزادی و حاکمیت ملت ایران» در سال 65 با حضور جمع زیادی از نیروهای ملی و مسلمان آغاز  و در سال 69 در پی انتشار نامه مشفقانه به رئیس جمهور وقت و هزینه های سنگین آن پایان یافت. در سال 74، جمعیت «تلاشگران تامین آزادی انتخابات» در همین راستا تشکیل شد و در انتخابات مجلس پنجم و ریاست جمهوری دوم خرداد 76 نقش موثری ایفا کرد. در سال 84، پس از حمایت از نامزدی آقای دکتر معین، تشکیل «جبهه دموکراسی و حقوق بشر» پیگیری شد اما به علت مخالفت برخی، به رغم دو سال تلاش جمعی، متوقف ردید.

امروز، شکل‌گیری جبهه فراگیر وفاق ملی میان همه گروه های اجتماعی از جمله اصلاح طلبان، محافظه‌کاران و همچنین نهاد های مدنی و قشرهای مختلف جامعه با توجه به رشد آگاهی عمومی جامعه یک ضرورت است. اگر چه مطالبه اکثریت قشرهای جامعه امروز مسائل معیشتی است و باید مورد توجه قرار گیرد، راهکار حل مشکلات اقتصادی در گرو توسعه سیاسی و تامین «آزادی و حاکمیت ملت» است تا این مطالبه مشترک محور وفاق ملی قرار گیرد.

 مسئولیت احزاب وگروه های سیاسی در مرحله اول ایجاد انسجام حول مطالبات مشترک ملی، تقویت نهادهای مدنی، توانمند سازی جامعه و تقویت جنبش‌های اجتماعی است تا با راهبرد اصلاحات جامعه محور و بهره‌گیری از ظرفیت های قانون اساسی و خط مشی پرهیز از خشونت زمینه‌های اصلاحات ساختاری و تامین آزادی و حاکمیت ملت و خروج از بحران های جاری کشور به تدریج فراهم شود.

محمد توسلی

20 بهمن 1400   



[1] این اثر در جلد 23 مجموعه آثار نیز از سوی بنیاد فرهنگی مهندس مهدی بازرگان چاپ و منتشرشده است.

[2] بیانیه های «دولت از هیاهوی انتخابات انجمن های ایالتی چه خیالی دارد؟»، مورخ آبان 1341 و «در زمینه اعلامیه های اخیر علمای اعلام و مراجع عظام»، مورخ آبان/آذر 1341 و «هدف روحانیون از مبارزه اخیر»

[3]  برای بررسی سوابق، به کتاب بررسی و تحلیلی از:«نهضت امام خمینی» جلد اول صفحات 163 تا 192 که در سال 1356 به‌وسیله سید حمید روحانی تهیه و چاپ شده است، به ویژه جمع‌بندی صفحه 182 «نهضت آزادی ایران بار دیگر باصدور اعلامیه ای از قیام روحانیت پشتیبانی کرده تا حدودی به روشن کردن موضع، نظرات و خواسته های روحانیان و انگیزه‌های آنان از قیام علیه «تصویب نامه» و در رفع ابهاماتی که وجود داشت، کمک کرد»، مراجعه شود.

[4] بیانیه «ایران در آستانه یک تحول بزرگ(!) و برگرداندن تاریخ خود» 3 بهمن 1341

[5] به جلد 6 مجموعه آثار مهندس بازرگان: «چرا گرفتار استبداد شدیم و چرا با استبداد مخافیم»، مراجعه شود.

[6] شعار «نهضت ما حسینیه، رهبر ما خمینیه» 

[7] نام آن در آغاز مجلس بررسی پیش‌نویس قانون اساسی بود و بعدا به مجلس خبرگان تغییریافت.

[8]  قطعاتی از کتاب «انقلاب ایران در دو حرکت» نوشته مهندس بازرگان، 1362

[9] جلد اول خاطرات مهدی نواب «در جستجوی آرمان‌ها»، انتشارات کویر، چاپ 1400

[10] بیانیه نهضت آزادی ایران پیرامون ولایت مطلقه فقیه یا «انقلاب چهارم»، مورخ 30 دی 66.

[11] برای بررسی موانع و سازوکارهای دسترسی به وفاق ملی می‌توان به بیانیه «مبانی نظری و راهکارهای عملی-چرا و چگونه؟» نهضت آزادی مورخ 8 تیر 1381 مراجعه کرد.

Friday, January 14, 2022

زندان و مرگ بکتاش آبتین، نقض آشکار حقوق بشر است

 

بسمه تعالی

زندان و مرگ بکتاش آبتین، نقض آشکار حقوق بشر است

خبر کوتاه است و جانکاه: بکتاش آبتین، نویسنده، شاعر، فیلم‌ساز، عضو کانون نویسندگان ایران و زندانی سیاسی و عقیدتی در اثر اهمال مسئولان زندان درگذشت. این ضایعه موجب تاسف و تالم فراوان است؛ نه فقط از آن جهت که هنرمندی متعهد از میان ما رفت، بلکه از آن رو که انسانی به خاطر عقیده و بالاتر از آن، به خاطر باور و مطالبه آزادی بیان و مبارزه با سانسور به حبس و زنجیر کشیده می‌شود و مسئولان نظام و انقلابی که متمرکز بر مطالبات استبدادستیزانه بود و وعده می‌داد که: «در جمهوری اسلامی ایران، مارکسیست‌ها هم در بیان عقاید آزادند» به جای آن که به تنبیه و پیگرد مباشران و مقصران این واقعه تلخ و البته تکراری بپردازند و خود را موظف به پاسخ‌گویی به افکار عمومی ببینند، با بی‌اعتنایی و مسئولیت‌گریزی و فرافکنی از کنار چنین رخداد هولناکی عبور می‌کنند. در بهمن 1357 کسی گمان نمی‌برد که روزی برسد که شهروندی در نظام جمهوری اسلامی ایران به جرم دگراندیشی و باور به آزادی و کرامت بشر به بند کشیده شود.

مرگ بکتاش آبتین، نخستین نمونه از این دست نیست، اما چرا نباید آخرین باشد؟ التزام به قانون اساسی و پایبندی به فصل سوم و به ویژه اصل بیست و سوم آن که بدون هیچ پرده‌پوشی مقرر می‌دارد: «تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ کس را نمی‌توان به صرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و مواخذه قرار داد» از کدام ابهام برخوردار است که راه را بر مفسران قانون‌شکن باز می‌کند و منجر به بازداشت و محبوس ساختن نویسنده و شاعری می‌شود که در سوگ به مسلخ رفتن شاعری دیگر نشسته و در مراسم یادبود او در فضای محدود گورستان حضور یافته است؟ از اصل 36 قانون اساسی که تصریح می‌کند: حکم به مجازات و اجرای آن باید تنها از طریق دادگاه صالح و به موجب قانون باشد و از اصل 37 این قانون که تاکید صریح بر برائت عام شهروندان دارد، چگونه می‌توان به این قاعده ناروا و برداشت تنگ‌نظرانه رسید که هنرمندان و نخبگان و آزادی‌خواهان و عدالت‌‌طلبان این سرزمین به حبس و حصر کشیده شوند؟ آیا کلامی آشکارتر و غیرقابل نقض‌تر می‌توان یافت از آن‌چه در اصل 56 این قانون اساسی بیان شده و حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش را غیرقابل سلب دانسته و به رسمیت شناخته است؟

نهضت آزادی ایران هشدار می‌دهد که مرگ بکتاش آبتین و امثال ایشان، فراتر از تعلل‌های شخصی و کوتاهی مدیریت‌های میانی در سازمان زندان‌هاست، این واقعه یک نشانه است که پرده از تداوم فرآیندی سیستماتیک بر می‌دارد که اعتقادی به حقوق بشر، آزادی و حاکمیت ملت ندارد و دلالت بر این حقیقت تلخ دارد که تفکر حذفی پایان نگرفته و همچنان جاری است.

نهضت آزادی ایران یادآوری می‌کند که به بند کشیدن دگراندیشان سیاسی و عقیدتی افتخار و اعتباری برای مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران به همراه ندارد. این نظام، برخاسته از انقلابی مردمی است که اساسی‌ترین مطالباتش، آزادی و عدالت و جمهوریت و استقلال و اسلامی رحمانی و سازگار با مفاهیم دنیای جدید بود. بکتاش آبتین اهل اسلحه به دست گرفتن و تخریب و انهدام نبود و کاری جز نویسندگی و به‌کارگیری واژگان و تصاویر هنرمندانه نداشت. مسولان قضایی و امنیتی از ابتدا نسبت به بیماری‌های زمینه‌ای او آگاه بودند و از ماه‌ها پیش نشانه‌های اوج گرفتن ناتوانی‌های جسمی و ابتلاهای مکرر به کرونا در وی ظاهر شده بود. شدت بیماری در این مرحله واپسین نیز، امری پوشیده نبود و همگان از آن خبر داشتند، اما لجاجت مسئولان زندان و بی‌توجهی مقامات دادسرا که متاثر از مداخلات امنیتی به شمار می‌رود، موجب شد تا روند درمانی با تاخیر و مرگ مواجه شود. مسئولان قضایی باید به افکار عمومی پاسخ دهند که چه ضرورتی بر اجرای حکم بکتاش و اصرار بر ادامه زندان او با وجود این همه بیماری وجود داشت؟ ماده 502 قانون آیین دادرسی کیفری دلالت دارد که بیماری شدید محکوم‌علیه اعم از سیاسی یا مجرمان عادی و احتمال نسبی آسیب دیدن آنان، از جمله مواردی است که می‌تواند موجب توقف اجرای حکم شود، اما مقامات زندان و دادستانی به این ضرورت مسلم بی‌اعتنایی نشان دادند و مصیبتی را پدید آوردند که قابل پیش‌گیری بود.

نهضت آزادی ایران هشدار می‌دهد که در شرایط کنونی که ابَربحران‌های عدیده و چندلایه کشور و نظام را تهدید به فروپاشی و ناامنی می‌کنند، اعتراضات مدنی شدت گرفته و روندی رو به فراگیری خشونت را نشان می‌دهند و در شرایطی که قدرت‌های جهانی ما را احاطه کرده‌اند، راهی جز بازگشت به مردم و وفاداری به حقوق اساسی و حاکمیت ملت نمی‌تواند متضمن امنیت ملی، بقای نظام و دفاع از تمامیت ارضی ایران باشد. از این رو، مشفقانه و دردمندانه توصیه می‌کند که ضمن آزادی فوری تمام زندانیان سیاسی و عقیدتی و رفع حصر کامل از سرکار خانم دکتر زهرا رهنورد و آقایان مهندس میرحسین موسوی و حجه‌الاسلام مهدی کروبی که هر سه تن در معرض بیماری و کهولت قرار دارند، حاکمیت جمهوری اسلامی ایران تن به اصلاحات ساختاری به‌ویژه در دستگاه قضایی داده و با پیگرد کیفری و مجازات آمران و عاملان اصلی حادثه مرگ زنده‌یاد بکتاش آبتین، راه را بر تکرار چنین فجایعی در آینده ببندد. والعاقبه للمتقین.

نهضت آزادی ایران

24 دی 1400

Wednesday, January 12, 2022

مهدی معتمدی مهر در دادگاه انقلاب حاضر به دفاع از خود نشد

 

بسمه تعالی

مهدی معتمدی مهر در دادگاه انقلاب حاضر به دفاع از خود نشد

آقای مهدی معتمدی مهر شنبه ۱۸ دی ماه ۱۴۰۰ متعاقب کیفرخواست صادره از دادسرای انقلاب کرج و جهت رسیدگی به اتهاماتی نظیر عضویت در نهضت آزادی ایران و فعالیت تبلیغی علیه نظام در شعبه چهارم دادگاه انقلاب استان البرز حضور پیدا کرد، اما قاضی پرونده از پذیرش وکیل معرفی شده از سوی ایشان با استناد به تفسیر شخصی از مقررات آیین‌دادرسی استنکاف کرد و همچنین، مانع از مطالعه پرونده پیش از جلسه دادرسی شد.

این عضو دفتر سیاسی نهضت آزادی ایران طی لایحه اعتراضی اعلام کرده است که به احترام «دادگاه» در جلسه داادرسی حضور می‌یابد، اما به احترام «قانون» و باور به کرامت بشر و به جهت محروم ساختن وی از حقوق مسلم قانونی و عدم برخورداری از حداقل شرایط دادرسی عادلانه، حاضر به دفاع از خود نخواهد شد و در اعتراض به این قانون‌شکنی آشکار، سکوت اختیار می‌کند.

 اگرچه رفتار و برخورد قاضی محترمانه بوده و در حین دادرسی به متهم فرصت داده شد تا مستندات حدوداً یک صد و شصت صفحه‌ای ارایه شده را مطالعه و یادداشت‌برداری کند، اما از آن‌جا که تدوین و ارایه دفاعیه در آن فضا و بدون آمادگی قبلی، غیرممکن و امری خلاف استانداردهای قضایی و اخلاق حرفه‌ای به شمار می‌رود، معتمدی مهر حاضر به ارایه دفاعیه در همان جلسه نشده و به رغم آن که به مقام قضایی اعلام کرده است که به دلیل خستگی و ناراحتی قلبی و نیز به جهت فقدان شرایط دفاع عادلانه قادر به دفاع در آن جلسه نیست و مهلتی چندروزه داده شود تا ارایه دفاعیه صورت پذیرد، این درخواست قانونی و موجه با مخالفت قاضی مواجه شده و دادگاه با تجدید وقت دادرسی موافقت نکرده است.

گفتنی است که این عضو نهضت آزادی ایران طی دو دهه اخیر بارها بازداشت شده و به رغم بیماری شدید قلبی که منجر به صدور نظریه عدم تحمل کیفر از سوی پزشکی شد، به مدت چهار سال تمام محکومیت سیاسی خود را در زندان گوهردشت سپری کرده است.

یادآوری می‌کند که پرونده دیگری نیز در همین راستا علیه آقای معتمدی مهر در دادگاه عمومی کرج مفتوح است که هنوز وقت رسیدگی آن اعلام نشده است.

روابط عمومی

نهضت آزادی ایران

۲۰ دی ۱۴۰۰